Wanneer is een OR verplicht? Voor veel organisaties is dat een belangrijke vraag zodra het personeelsbestand groeit. De hoofdregel is helder: een ondernemingsraad is verplicht zodra er in de regel 50 of meer personen werkzaam zijn in de onderneming.
Die verplichting staat in de Wet op de ondernemingsraden (WOR). Daarbij gaat het niet om een tijdelijke piek, maar om de normale omvang van de organisatie.
Een OR is dus niet pas relevant als er gedoe ontstaat. Juist bij groei, verandering en nieuwe regelingen is goede medezeggenschap belangrijk.
Bij de berekening tel je personen en geen FTE’s. Dat betekent dat een parttimer net zo goed meetelt als een fulltimer.
In de praktijk geldt meestal het volgende:
Juist op dit punt ontstaat vaak verwarring. Organisaties kijken geregeld naar contracturen of naar FTE, terwijl de WOR uitgaat van het aantal personen.
Een ondernemingsraad is het officiële medezeggenschapsorgaan binnen een organisatie. De OR vertegenwoordigt medewerkers in het overleg met de bestuurder.
De OR denkt mee over onderwerpen die medewerkers én de organisatie raken. Denk aan reorganisaties, werktijden, arbeidsomstandigheden, pensioen, privacy of andere personeelsregelingen.
Een OR is dus geen symbolisch overlegclubje. De ondernemingsraad heeft wettelijke rechten en speelt een serieuze rol in de besluitvorming.
Wat doet een ondernemingsraad?
Wie zoekt op wat doet een ondernemingsraad zoekt vaak naar een praktisch antwoord. Kort gezegd houdt de OR zich bezig met besluiten en regelingen die gevolgen hebben voor medewerkers.
De ondernemingsraad heeft onder meer:
Daardoor kan de OR invloed uitoefenen op beleid en veranderingen binnen de organisatie.
Zodra duidelijk wordt dat uw organisatie structureel rond of boven de 50 medewerkers zit, is het verstandig om de oprichting van een OR voor te bereiden.
Wachten tot iemand erom vraagt, is meestal niet slim. De wettelijke verplichting ligt namelijk bij de ondernemer. Bovendien kost een zorgvuldige oprichting tijd. Denk aan verkiezingen, het opstellen van een reglement en het informeren van medewerkers.
Op tijd starten voorkomt onrust en vertraging.
Een OR oprichten gebeurt meestal in een aantal stappen:
Een goede start maakt veel verschil. Hoe beter de basis, hoe beter de OR later kan functioneren.
Er is niet simpelweg één vaste ondernemingsraad verplicht boete. Toch kan het ontbreken van een verplichte OR flinke gevolgen hebben.
Werknemers of vakbonden kunnen naleving van de WOR afdwingen. Daarnaast kunnen besluiten juridisch onder druk komen te staan als de OR had moeten worden geraadpleegd, maar dat niet is gebeurd.
Dat risico speelt vooral bij:
Een ontbrekende OR kan dus leiden tot vertraging, discussie en verlies van draagvlak.
Heeft uw organisatie minder dan 50 medewerkers? Dan ben je niet automatisch klaar. Bij 10 tot 49 medewerkers kan een personeelsvertegenwoordiging (PVT) worden ingesteld. Als de meerderheid van de medewerkers daarom vraagt, is dat verplicht.
Is er geen OR en geen PVT? Dan moet de ondernemer medewerkers minstens twee keer per jaar de gelegenheid geven om gezamenlijk te overleggen. Wie zoekt op personeelsvergadering verplicht komt vaak bij deze regeling uit.
Kun je ook vrijwillig een OR instellen?
Ja, dat kan. Sommige organisaties kiezen ervoor om al vóór de wettelijke grens een OR op te richten. Bijvoorbeeld omdat de onderneming hard groeit of omdat er veel veranderingen spelen.
Dat kan verstandig zijn. Een vrijwillige OR zorgt voor structuur in het overleg en helpt om medezeggenschap op tijd goed te organiseren.
Een OR is verplicht zodra er in de regel 50 of meer personen werkzaam zijn in de onderneming. Bij die telling gaat het om personen en niet om FTE.
Twijfelt u of uw organisatie de grens heeft bereikt? Dan is het verstandig om dat tijdig goed te beoordelen. Zo voorkomt u juridische risico’s en legt u tegelijk een stevige basis voor goed overleg.
Wil je weten of een OR in uw organisatie verplicht is of heeft u hulp nodig bij de oprichting? Atim helpt u graag met advies, begeleiding en training. Neem vrijblijvend contact op!
