Wat doet een ondernemingsraad precies? Veel medewerkers en bestuurders weten wel dat een OR bestaat, maar niet altijd welke rol die in de praktijk speelt. Kern is dat een OR er om medewerkers te vertegenwoordigen en vanuit die vertegenwoordigende rol een bijdrage te leveren aan belangrijke besluiten binnen de organisatie. Daarbij kun je denken aan besluiten over reorganisaties, arbeidsomstandigheden, werktijden, privacybeleid en andere regelingen die invloed hebben op het werk van de medewerkers in de organisatie.
In dit artikel lees je wat een ondernemingsraad doet, welke taken en bevoegdheden daarbij horen en waarom een goed functionerende OR van grote waarde is voor zowel medewerkers als organisatie.
Dit artikel is geschreven door
De ondernemingsraad vormt de brug tussen medewerkers en bestuurder. De OR brengt signalen van de werkvloer in, bespreekt hoe beleid wordt ervaren, of medewerkers zich prettig voelen in de organisatie en levert zo een bijdrage aan een goede besluitvorming. Die besluiten worden uiteindelijk genomen door de leiding van de organisatie, maar wel pas nadat er goed overleg is geweest met de ondernemingsraad.
In het overleg kijkt de ondernemingsraad kijkt verder dan alleen naarde belangen van medewerkers: ook het goed functioneren van de organisatie is belangrijk. Kan de leiding van een organisatie goed uitleggen aan een OR waarom besluiten genomen moeten worden, dan is de kans groot dat het ook begrijpelijk aan de andere medewerkers verteld kan worden.
Wil je als OR scherper krijgen wat jullie rol is en hoe je signalen van de werkvloer goed inbrengt in het overleg? Bekijk dan onze OR-trainingen en maatwerktrajecten voor ondernemingsraden. We sluiten aan bij de fase waarin jullie OR zich bevindt en vertalen de theorie naar jullie eigen praktijk.
De taken van de ondernemingsraad zijn breder dan veel mensen denken. De OR kijkt niet alleen naar reorganisaties of conflicten, maar kan het overleg aangaan over alles wat speelt in de organisatie, bijvoorbeeld over hoe de communicatie door medewerkers ervaren wordt, of medewerkers over voldoende faciliteiten beschikken om hun werk goed te doen en of medewerkers zich voldoende gehoord en gewaardeerd voelen.
De belangrijkste taken van de ondernemingsraad zijn:
De ondernemingsraad richt zich dus niet alleen op problemen, maar ook op verbetering en toekomstbestendigheid.
Op de agenda van een ondernemingsraad kunnen onderwerpen staan zoals:
Het zijn allemaal onderwerpen die grote invloed kunnen hebben op medewerkers. Juist daarom is het handig als de leiding van de organisatie daar de OR daar vroeg bij betrekt.
Een belangrijk deel van het werk van de OR bestaat uit overleg met de bestuurder. De OR moet tijdig worden betrokken bij belangrijke besluiten die grote gevolgen hebben voor medewerkers of de organisatie.
De belangrijkste rechten en plicht rondom het OR-werk zijn:
De OR heeft het recht om te reageren op plannen van de bestuurder, maar mag ook zelf onderwerpen op de agenda zetten.
Een praktische vraag is: wanneer moet de ondernemingsraad worden ingeschakeld? De beste vuistregel is dat de leiding van de organisatie de OR moet betrekken zodra een besluit wordt voorbereid dat belangrijke gevolgen heeft voor medewerkers, het beleid of de organisatie-inrichting.
Daarbij is het handig wanneer de OR vroegtijdig wordt meegenomen. Dan is er nog ruimte om alternatieven te bespreken, risico’s te signaleren en draagvlak op te bouwen.
Een OR te laat betrekken zorgt vaak voor frustratie en vertraging, zowel aan de OR-zijde als aan de zijde van de organisatieleiding.
Staat jullie OR voor een advies- of instemmingstraject en wil je weten hoe je dit zorgvuldig aanpakt? Atim helpt om rust, structuur en richting aan te brengen in het overleg.
Het doel van de ondernemingsraad is niet om, vanuit het medewerkersperspectief, bij te dragen aan zorgvuldige, uitlegbare en evenwichtige besluitvorming. Een goed functionerende OR helpt om besluiten te verbeteren, draagvlak te vergroten en onnodige weerstand te voorkomen.
Dat maakt medezeggenschap waardevol voor zowel medewerkers als bestuurder. Goed en constructief overleg levert vaak betere besluiten op dan overleg achteraf.
Een OR heeft echte invloed. De rechten van de ondernemingsraad zijn wettelijk vastgelegd. Dat betekent niet dat een OR de organisatie bestuurt of meebestuurt. Een OR heeft het recht om vragen te stellen, aandachtspunten aan te dragen, , advies te geven of instemming te verlenen en kan ook afdwingen dat daar wat mee gedaan wordt. Daar zit de macht van de OR.
Een OR is dus invloedrijk, maar voor de uiteindelijke besluitvorming is de leiding van de organisatie verantwoordelijk.
Om goed te begrijpen wat een OR doet, is het ook belangrijk om te weten wat de ondernemingsraad niet doet.
De OR:
Een vraag die vaak terugkomt, is of OR-leden extra betaald krijgen voor hun werkzaamheden. OR-leden hun werk kunnen doen onder werktijd en moet de leiding van de organisatie de OR de nodige faciliteiten bieden. Denk daarbij aan vergadertijd, scholing en waar nodig ondersteuning door externe deskundigen. OR-leden worden echter niet extra beloond voor het werk dat ze voor de OR doen.
Toch levert het OR-werk de leden wel wat op. Veel OR-leden geven aan dat ze zich persoonlijk ontwikkeld hebben in de OR, meer kennis hebben opgedaan van het functioneren van de organisatie en communicatief sterker zijn geworden. Dat kun je ook als ‘beloning’ voor het OR-werk beschouwen.
Wil jij jouw OR versterken of zoek je begeleiding bij de samenwerking tussen bestuurder en ondernemingsraad? Atim ondersteunt organisaties met training, advies en begeleiding.
