Wanneer is een OR verplicht?

Leonie
Ondernemingsraad
Leestijd: 5 min • 841 woorden

Een ondernemingsraad (OR) is verplicht zodra er in de regel 50 of meer personen in de onderneming werkzaam zijn. Daarbij telt het aantal mensen en niet het aantal fte. Zit je als organisatie structureel rond of boven die grens, dan is het verstandig om de oprichting van de OR op tijd voor te bereiden.

Deze verplichting volgt uit de Wet op de ondernemingsraden (WOR). Het gaat daarbij niet om een tijdelijke uitschieter, maar om de normale gemiddelde omvang van de organisatie.

Een OR is bovendien niet alleen van belang als er spanningen of problemen zijn. Juist in periodes van groei, verandering of verbetering helpt goede medezeggenschap om besluiten zorgvuldiger en beter uitvoerbaar te maken.

Wanneer is een OR verplicht? Uitleg over de OR-plicht vanaf 50 medewerkers

Dit blog is geschreven door 

Hoe bereken je of een OR verplicht is?

Bij de berekening tel je personen en geen FTE’s. Dat betekent dat een parttimer net zo goed meetelt als een fulltimer.

In de praktijk geldt meestal het volgende:

  • werknemers met een arbeidsovereenkomst tellen mee;
  • parttimers tellen mee;
  • medewerkers die ziek zijn maar nog in dienst zijn tellen mee;
  • bepaalde gedetacheerden en uitzendkrachten tellen mee als zij 15 maanden of langer in de onderneming werken;
  • zelfstandigen zonder arbeidsovereenkomst tellen niet mee;
  • de bestuurder telt niet mee.

Juist op het punt van aantallen ontstaat vaak verwarring. Organisaties kijken geregeld naar contracturen of naar FTE. De WOR gaat echter uit van het aantal mensen.

Wanneer is een OR verplicht? Uitleg over de OR-plicht vanaf 50 medewerkers

Wanneer moet je een OR oprichten?

Zodra duidelijk wordt dat de organisatie structureel rond of boven de 50 medewerkers zit, is het verstandig om de oprichting van een OR voor te bereiden.

De wettelijke verplichting om een OR in te stellen ligt bij de leiding van de organisatie. Het is meestal niet verstandig wanneer die wacht met het instellen van een OR tot medewerkers er om gaan vragen. Vaak is dat namelijk pas als er flink gedoe is in een organisatie. En dan is de kans groot dat zich vooral verontwaardigde medewerkers zullen aanmelden.

Bedenk wel: zorgvuldig werken aan het instellen van een goed functioneren OR kost tijd. Denk aan informeren van medewerkers, voorbereiden van de verkiezingen, werven van geschikte kandidaten en praktische zaken als  opstellen van een reglement.

Op tijd starten voorkomt onrust en vertraging.

Hoe richt je een ondernemingsraad op?

Een OR oprichten gebeurt meestal in een aantal stappen:

  1. vaststellen dat de OR-plicht geldt;
  2. voorbereiden van verkiezingen;
  3. opstellen van een voorlopig reglement;
  4. medewerkers informeren over het proces;
  5. werven van kandidaten;
  6. OR-leden kiezen en de raad installeren.

Een goede start maakt veel verschil. Hoe beter de basis, hoe beter de OR later kan functioneren.

Wat als jouw bedrijf geen OR heeft terwijl dat wel moet?

Er is niet simpelweg zoiets als een niet-hebben-van-ondernemingsraad boete. Toch kan het ontbreken van een verplichte OR flinke gevolgen hebben.

Zo kunnen besluiten juridisch onder druk komen te staan als de OR had moeten worden geraadpleegd, maar dat niet is gebeurd.

Dat risico speelt vooral bij:

  • reorganisaties;
  • wijzigingen in arbeidsvoorwaarden;
  • veranderingen in werktijden of regelingen;
  • grote investeringen of organisatorische aanpassingen.

Een ontbrekende OR kan dus leiden tot vertraging, discussie en verlies van draagvlak.

Wanneer is een OR verplicht? Uitleg over de OR-plicht vanaf 50 medewerkers

Geen 50 medewerkers? Dan gelden er soms andere regels

Heeft een organisatie minder dan 50 medewerkers? Dan ben je als organisatie niet automatisch klaar. Bij 10 tot 49 medewerkers kan een personeelsvertegenwoordiging (PVT) worden ingesteld. Als de meerderheid van de medewerkers daarom vraagt, is dat verplicht. Ook mag een organisatie vrijwillig een OR instellen.

Is er in een organisatie van minder dan 49 medewerkers geen OR en ook geen PVT? Dan is de leiding van de organisatie verplicht om medewerkers minstens twee keer per jaar de gelegenheid geven om gezamenlijk te overleggen. Zo’n overleg heet een personeelsvergadering.

Wil je weten of er bij jullie nu een OR moet worden opgericht?

Atim helpt graag met advies, begeleiding en training. Neem vrijblijvend contact op!

Search button
Mail onsBel ons